İçerdekiler 31994 Ekim ayında kurulan Mask-Kara Tiyatrosu, Dario Fo’nun “Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü” adlı oyunla tiyatro serüvenine başladı. Mask-Kara Tiyatrosu 20 yılda 40 ayrı oyun metnini sahneledi. Genellikle yerli yazarların oyunlarını oynamayı tercih eden Mask-Kara Tiyatrosu sahnenin eleştirel gücünü hep önde tutarak, alternatif bir biçimde muhalif kimliğiyle tiyatro dünyamızda yerini sürekli kıldı. Bu süre zarfında tiyatro dünyasına yazar, yönetmen ve oyuncu yetiştirdi. Ülke tiyatrosuna 240 koltuklu profesyonel sahne kazandırdı. Kendi oyunlarını önce kendi sahnesinde sergileyip sonra ülkenin muhtelif il ve ilçelerine turneler düzenledi. Melih Cevdet Anday’ın İçerdekiler adlı oyununu Kürtçe sahneye taşıyarak kendi sanatsal serüveninde bir ilke imza attı.2013-2014 tiyatro sezonunda ülkenin her yerinde sergilemeyi hedeflediği İçerdekiler adlı oyunun Kürtçe çevirisi Yaqop Tılermeni tarafından yapıldı. Cenk İzgören’in yönetmenliğini üstlendiği oyunda Atilla Alp, Evin Ceylan ve Habip Turan rol alıyor. Işık tasarımında Murat Bakır görev alıyor. Yapımcılığını  ise Nurhan Uslu-Su Gösteri Sanatları Yay.Org.Hiz.Ldt.Şti üstlendi.

İçerdekiler, oyununun yazarı Melih Cevdet Anday, gazeteci bir arkadaşının kendisi ile paylaştıklarından yola çıkarak tasarlamıştır. Çıkış noktası olan bu gerçek çok basit ama vurucudur: siyasi polis, elindeki tutukluyu konuşturmak için,  tutukluyu eşiyle buluşturma teklifini sunar, tutuklu bu teklifi kabul eder ancak güçlüklerle ayarlanan buluşmaya gelen kişi baldızıdır ve tanınan zaman dilimi hızla azalmaktadır.

Melih Cevdet Anday’ın bu gerçeğe dayandırdığı güçlü duygulardan oluşan  eseri 2 perdeden oluşmaktadır.

Birinci perdede, mevcut iktidar aleyhinde çeşitli söylemlerde bulunan bir öğretmen, düşünce suçlusu olarak, 1 yıla yakın bir zaman dilimi boyunca tutuklama kararı olmaksızın  sorguda kalmıştır. Sorgu tüm acımasızlığıyla sürmektedir. Komiser tutukluya suçlamaları kabul etmesi karşılığında kendi odasında kimse olmadan   karısı ile görüştürebileceği teklifini yapar ve tutuklu bu teklifi kabul eder. Komiser ve  tutukludan oluşan bu perde de yöneten-yönetilen ilişkisi, özgürlük, iktidar, düşünce, ego, süper ego, suç, yasa gibi kavramlar sorgulanmaktadır.

İkinci perde baldız ve tutuklu rollerinden oluşmaktadır. Tutuklu, yoğun psikolojik baskılara yenik düşüp komiserin teklifini kabul etmiştir ama tutuklunun karısı hastalandığı için baldızı gelmiştir. Karısı yerine baldızını karşısında bulan tutuklu uzun süre kendine gelemez, büyük bir hayal kırıklığı yaşamıştır. Baş başa geçirmeleri için tanınan zaman dilimi azalmaktadır. Bu görüşme için kefaret ödeyen tutuklu, baldızını salt bir cinsiyet olarak görmeye başlayacaktır. Bu perde: Kadın-erkek ilişkileri, id, irade, düşünce, elde etme güdüsü, cinsellik, dönüşüm, gibi kavramları sorgulamaktadır.

ŞANOYA MASK-KARA DI 20. SALIYA XWE DE ŞANONAMEYA MELİH CEVDET ANDAY A BI NAVÊ “DI HUNDIR DE” BI KURDÎ DERDIXE SER DIKÊ
Şanoya Mask-Kara ya di Cotmeha 1994’an de ava bûye, bi şanonameya Dario Fo ya bi navê “Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü” dest bi karê xwe yê şanoyê kiriye. Şanoya Mask-Kara di 20 salan de 40 deqên cihê yê şanoyê derxistine ser dikê. Şanoya Mask-Kara ya ku bi gelemperî lîstikên nivîskarên niştecihî dilîzin, timî hêza rexneyî ya sehneyê li pêş girtiye û bi awayekî alternatîfî bi nasnameya xwe ya mixalifî di cîhana me ya şanoyê de cihê xwe zexim kiriye. Di vê maweya xebatên xwe de ji cîhana şanoyê re gelek nivîskar, derhêner û lîstikvan gihandine. Ji şanoya welêt re şanogeheke profesyonelî ya 240 palgehî dane qezenckirin. Lîstikên xwe serê pêşîn li şanogeha xwe dane pêşandan û dû re li bajar û navçeyên welêt geriyane. Bi pêşandana bi Kurdî ya şanonameya Melih Cevdet Anday a bi navê Di Hundir De di serpêhatiya xwe ya hunerî de gaveke yekemîn avêtiye. Şanonameya Di Hundir De ya ku Yaqob Tilermenî ji Tirkî wergerandiye Kurdî dê di serdema şanoyê ya 2013-2014’yan de li gelek derên welêt were pêşandan. Di lîstika ku derhêneriya wê Cenk İzgören kiriye de Atilla Alp, Evin Ceylan û Habib Turan weke lîstikvan cih girtine. Murat Bakır sêwirîna ronahiyê kiriye. Çêkeriya wê jî Nurhan Uslu-Su Gösteri Sanatları Yay.Org.Hiz.Ltd.Şti kiriye.  

Melih Cevdet Anday, li ser parvekirinên hevalekî xwe yê rojnameger dest bi nivîsandina şanonameya Di Hundir De kiriye. Ev rastiya destpêkirinê hêsan e, lê xurt e: Polîsê siyasî, ji bo ku girtiyê di destê xwe de bide axaftin, pêşniyara anîna cem hev a Girtî û hevsera wî dike; Girtî vê pêşniyarê dipejirîne, lê paldûza wî tê hevdîtina ku bi zorê hatiye durustkirin û wextê sînorkirî li ber qedandinê ye.

Berhema Melih Cevdet Anday a ku li ser vê rastiyê bi hestên xurt hatiye nivîsandin, ji du perdeyan pêk tê.

Di perdeya yekemîn de; mamosteyekî ku bi gelek gotinên xwe dijberiya pergala heyî dike, weke sûcdarekî ramanê, bi qasî salekê bêyî ku biryara girtinê hebe di lêpirsînê de dimîne. Lêpirsin bi hemû dijwariya xwe didome. Komsêr bi şertê ku Girtî sûcbariyan bipejirîne, li hemberî wê di odeya xwe de hevdîtina bi hevsera wî re pêşniyar dike û Girtî vê pêşniyarê dipejirîne. Di perdeya ku ji Komsêr û Girtî pêk tê de têgehên weke têkîliya yê rêvebir-yê tê birêvebirin, serbixweyî, desthilatî, raman, ego, egoya super, sûc, zagon tê lêpirsîn.

Perdeya duyemîn ji ristên Paldûz û Girtî pêk tê. Girtî, ji ber pêkûtiyên giran ên derûniyê têk diçe û pêşniyara Komsêr dipejirîne, lê ji ber ku hevsera Girtî nexweş ketiye, paldûza wî hatiye hevdîtinê. Girtiyê ku ji dêleva hevsera xwe, paldûza xwe li pêşberî xwe dibîne, demeke dirêj nayê ser hişê xwe. Wextê ku divê bi hev re derbas bikin li ber qedandinê ye. Girtiyê ku ji bo vê hevdîtinê kefareta xwe daye, bi tenê bi çavên zayendî li paldûza xwe dinêre. Ev perde, lêpirsîna têgehên weke pêwendiyên jin û mêr, ezîtî, vîn, raman, dozîna bidestxistinê, zayendî û veguherînê dike.